Gezamenlijke website van de Synagoge Meerssen en het Leerhuis Limburg

Jozef in Heerlen

14 van de 50 hoofdstukken van het boek Genesis (of Beresjiet) zijn aan hem gewijd: Jozef, een van de twaalf zonen van Jakob. Er is veel over hem te vertellen want zijn curriculum kent pieken en dalen. Van een verwende jongen verandert hij in een slaaf, vanuit de gevangenis wordt hij de onderkoning van Egypte.

Een klein groepje cursisten leest de Jozefcyclus in het Hebreeuws. Ze lezen ongeveer vijf verzen per bijeenkomst, die ze thuis hebben voorbereid aan de hand van een woordenlijstje met opmerkingen en vragen over de grammatica. Met ruimte voor discussie!

Zin om mee te doen? Vereist zijn kennis van het Hebreeuws (in ieder geval de letters kunnen lezen) en een Hebreeuwse bijbel.

Praktisch

Tijd: Maandagavond 11 september, 2 oktober, 23 oktober, 13 november, 4 december 2017, 18.45-20.45u

Plaats: Kerk aan het Tempsplein, Tempsplein 14 in Heerlen

Prijs: € 80 voor vijf bijeenkomsten

Docent: Joanne Seldenrath

Meer informatie: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

De synagoge van Meerssen en haar activiteiten

De eerste vermelding van joden in Meerssen is te vinden in de rekeningen van de Proosdij behorend bij de basiliek. Op 22 september 1693 levert 'de jood van Meerssen' 86 pond ossenvlees en 11 pond schapenvlees ter waarde van 14 gulden en 14 stuivers. Daarmee lijkt een trend gezet. Ook in de twee en een halve eeuw eeuwen daarna zijn de Meerssense joden vooral te vinden in de veehandel. De twee families Zeligman, die in 1942 worden weggevoerd naar de kampen, beheerden bekende slagerijen in het dorp.
Vanaf het begin van de 18e eeuw vestigen zich druppelsgewijze families uit het naburige Maastricht en het wat verdere Rijnland in Meerssen. In de aanloop naar de Franse Revolutie is er plotseling sprake van een flinke toename van het aantal joden. Na de door de Fransen gebrachte formele gelijkstelling voor de wet vormt zich een stabiele en redelijk welvarende gemeenschap, schommelend tussen de 70 en 100 leden, die rond 1850 begint te sparen voor de bouw van een synagoge. Eerder was al een begraafplaats aangekocht op een idyllisch plekje langs de Geul. Op 17 juli 1853 wordt de synagoge feestelijk ingewijd. Een verbaasde journalist van het Nieuw Israëlitisch Weekblad uit Amsterdam beschrijft een typisch Limburgse stoet met voorop een harmonie gevolgd door de joodse gemeenschap en de rabbijn met de Thora-rollen.
Vanaf 1900 treedt een gestage afname op van het aantal joden in Meerssen. Men verhuist nogal eens naar Mokum! De lijst van 'in de gemeente woonachtige joden', die de burgemeester in juli 1942 opmaakt, bevat 17 namen. Negen van de vermelde personen worden omgebracht. Documentatiecentrum Yad Vashem in Jeruzalem vermeldt in totaal 51 vermoorde joden met een link naar Meerssen. De joodse gemeenschap in Meerssen bestaat niet meer!
Na de oorlog komt de synagoge in particuliere handen, raakt in verval en brandt in 1971 zelfs af. Onder leiding van Max Hamburger en Tibor Berkowitz – twee overlevenden van de Holocaust - wordt met financiële steun van provincie, gemeente en lokale bevolking het gebouw 1987/1988 gerestaureerd. Het Rijksmonument is sindsdien eigendom van een stichting, gerund door vrijwilligers. De primaire doelstelling van de Stichting Synagoge Meerssen is de instandhouding van het gebouw als beeldbepalend element in de kern Meerssen. Daarmee wordt tevens herinnerd aan de bewogen geschiedenis van een bevolkingsgroep, die eeuwen onderdeel uitmaakte van de Meerssense gemeenschap.
Nu de synagoge haar rol als gebedshuis heeft verloren fungeert het gebouw als ontmoetings- en cultureel centrum. Er worden tentoonstellingen en concerten gehouden, die publiekelijk toegankelijk zijn. Daarnaast worden er vaak tezamen met het Leerhuis Limburg lezingen en cursussen gehouden over voornamelijk levensbeschouwelijke, historische en filosofische onderwerpen. Tenslotte kan men op afspraak in groepsverband de synagoge bezoeken en ingeleid worden in de vele aspecten van het jodendom in de loop van een meer dan drieduizendjarige geschiedenis. Een geschiedenis waarin ook Meerssen voorkomt!