Website van de Synagoge Meerssen en het Leerhuis Limburg

December 2017
Z M D W D V Z
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6
Januari 2018
Z M D W D V Z
31 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3

EU e-Privacy richtlijn.

Deze website maakt gebruik van cookies om authenticatie, navigatie en andere functies te beheren. Door deze website te gebruiken gaat u ermee akkoord dat we deze cookies op uw apparaat plaatsen. Cookies zijn kleine niet schadelijke tekstbestandjes die door deze site steeds gelezen worden.

Bekijk de eu-Privacy richtlijnen-documentatie.

U heeft cookies afgewezen. Deze beslissing kan worden teruggedraaid.

U heeft toegestaan dat cookies worden geplaatst op uw apparaat. Deze beslissing kan worden teruggedraaid.

Leerhuis op School

Detail Deur Synagoge Meerssen

‘Ik geloof niet dat God de aarde geschept heeft'

(5de klas HAVO)

Wat te doen met de jeugd?

 

Ik heb zojuist een serie van vier lessen aan 5 klassen van 5 HAVO gegeven over het Jodendom. Dat wil zeggen de eerste les bestond uit mijn antwoorden op de vraag van de leerlingen: 'Wat heb ik altijd al eens aan een Jood willen vragen als ik er een zou kennen?' Dat levert dan per klas een A4-tje op met vragen die ik in mijn eerste les beantwoordde. De tweede en derde les ging over religie in het algemeen, wat kunnen we er mee? Wat zijn overeenkomsten en verschillen tussen de vijf grootste wereldgodsdiensten? Welke kans heb je als kind en later als tiener om een eigen mening over religie te hebben, los van de onvermijdelijke invloed van in geloof teleurgestelde ouders, bijvoorbeeld. De laatste les bestaat uit een lezing over de belangrijkste Joodse feestdagen.

Deze lessen zitten in het vak 'maatschappijleer', helaas een vak waarvoor alleen een aanwezigheidsverplichting bestaat. Cijfers voor het eindexamen kun je in dit vak niet halen. Dat heeft natuurlijk een desastreuze invloed op de belangstelling van de leerlingen. De hele leerplichtwet regelt een aanwezigheidsverplichting, je kunt immers niemand per wet of anderszins dwingen te leren.

Je hebt als 'gastdocent' wel het voordeel dat je 'vreemd' bent en dus meer aandacht krijgt dan de altijd al aanwezige, al jaren bekende, dagelijkse of wekelijkse leraren.

Het lesgeven ging mij vrij makkelijk af, ordeproblemen, gebrek aan aandacht, deden zich niet voor. Wel ging er een wereld voor mij open, een niet al te positieve, inspirerende wereld. Als dit mijn levenstaak zou zijn moet je mijn klaslokaal niet op de bovenste verdieping plaatsen, omdat ik dan waarschijnlijk eerder het raam dan de trap zou kiezen om beneden te komen.

En de leerlingen kunnen hier niets aan doen!

De leerlingen hebben de wereld waarin zij moeten functioneren niet gemaakt. Zij hebben chatten, disco, drugs, alcohol, televisie en nicotine niet uitgevonden of ter verkoop aangeboden. Zij hebben de kwaliteit van de leerkrachten niet bepaald. Zij hebben op de reden van hun verwekking geen invloed gehad.
Dit alles is het werk van de volwassenen en de kinderen moeten ontdekken of er
ergens op hen gerekend is. Zoals bijvoorbeeld het onderwijssysteem niet gemaakt is met de leerlingen of ouders als klanten voor ogen. Verkeerd begrepen efficiency en kostenbesparingen zijn belangrijker dan de producten die het systeem oplevert.

De wereld waarin zij verwekt zijn is niet de beste plaats om te zijn. Opvoeden is voorleven heb ik altijd begrepen. Je kind vertellen dat roken slecht is terwijl je al hoestend je 26ste sigaret van de dag uitmaakt zal je kind niet onder de indruk brengen. Je kind naar de kerk dwingen om te leren ter communie te gaan of gevormd te worden, met als beloning een nieuwe fiets, maar vader en moeder geloven er niet meer in en stralen dat in hun gedrag ook uit, ook dat helpt niet. Als de Joodse moeder in de keuken in de pannen roert en vader met zijn baas telefoneert terwijl de zoon van 10, of dochter van 11, als deel van de opleiding tot kerkelijke meerderjarigheid, op vrijdagavond in de kamer de Sjabbatkaarsen aansteekt en voor het eerst de daarbij horende berachot (zegenspreuk) in het Hebreeuws uitspreekt, ook dat is geen inspirerend voorbeeld. Als kind doe je wat ze zeggen dat je moet. De alles overheersende gedachte bij het kind is: hier hou ik mee op zodra ik de kans krijg.
Overigens is dat vaak dezelfde procedure die de ouders ook doorleefd hebben in hun jeugd.
Opvoeden is voorleven, wat je geeft is wat je krijgt. En kinderen zijn overgevoelig voor het niet echte. Als vader en moeder de geluiden en bewegingen maken die bij het geloven horen zonder te geloven, dan hebben kinderen dat onmiddellijk in de gaten. Kinderen die naar zondagsschool moeten, onder het mom: dat is goed voor ze, terwijl vader en moeder zich in bed nog even omdraaien, dat inspireert niet echt.

En het resultaat van wat wij dus opvoeden noemen, zit dan op school en krijgt les in religie, de geschiedenis, de betekenis en het 'nut' ervan.

Ik gaf ook huiswerk op, zonder dat er een verplichting was om het te maken. Een cijfer leverde het niet op, je hoefde immers alleen maar aanwezig te zijn. Mijn huiswerkopgave was:
Het huiswerk bestaat uit het bespreken van de inhoud van de lessen of je vragen er over, met je eigen leefomgeving en een verslag te maken van dat gesprek op 1 A4.
Deze kinderen overdonderden mij met 120 reacties waarvan de meesten twee A4tjes vulden. Heel kritisch, zowel over vorm als inhoud, maar ze reageerden wel en veruit de meesten heel positief. Het gaat er niet om of ze het wel of niet met mij eens waren, maar of ze vonden dat er iets geleerd werd, of het belangrijk was en zinvol.

Ontroerend waren sommige reacties van leerlingen als ze vaak tussen de regels door iets lieten zien over de manier waarop zij een eigen beeld over God en religie probeerden te vormen. Sommigen wilden wel geloven zodra God zich had gemanifesteerd, zodat ze wisten dat Hij bestond. Leuk is het te zien als ze ineens begrijpen dat je niet hoeft te geloven wat je zeker weet en vooral als ze dat gepresenteerd krijgen in een tekst die zegt dat dat nou juist het mooie en leuke is aan geloven.

Als het gaat over het geloof dan vormen onze kinderen de in de steek gelaten en uit de kerk, moskee of synagoge verjaagde groep. Nou heeft God niet zoveel te maken met onze gebouwen, maar als een kind niet wil of door het voorbeeld niet kan geloven, wordt met het geloof ook God (voorlopig hoop ik) weggegooid en dat is jammer want dat is het gevolg van de opvoeding, van de wereld er omheen en dat is treurig.

Dan is er het juk van de groepsmening, dat zich overduidelijk manifesteert bijvoorbeeld in taalgebruik en kleding. Nee, je kunt niet zomaar tegen iedereen zeggen dat je gelovig bent, dan sta je zomaar buiten de groep. Dat bedenk ik niet, dat schrijven ze!
Wij ouders, ouderen, leraren, geestelijke leidsmannen en -vrouwen hebben elk op onze eigen manier onze jeugd van God en het geloven vervreemd, wij hebben het hen ontnomen, nog voor ze het tot een deel van hun eigen eigenheid konden maken.
Als je moet kiezen tussen een inmiddels inhoudsloos gemaakte God en hockey, televisie, voetballen, uitgaan of chatten dan is de keuze niet zo moeilijk.

Dan is daar ineens dat meisje of die jongen die geïnteresseerd en blij is met de les. Wel of niet gesteund door een ouderlijk voorbeeld. Heeft zich altijd al afgevraagd hoe om te gaan met het geloof. Vaak lees ik dan een tekst die naadloos aansluit bij een tekst van Fons Jansen: "Tegen God heeft niemand wat, maar Zijn grondpersoneel deugt niet."
Kinderen die op zoek zijn naar leefbare antwoorden op de belangrijkste vragen die het leven te bieden heeft: "Wat is de zin van mijn leven, waarom ben ik er en wat maakt het uit?" En zij schrijven mij dat mijn lessen hen aan het denken hebben gezet, dat zij getroffen zijn door de manier waarop ik er over kan vertellen. Uiteraard ben ik niet aan het bekeren, dat doen wij Joden niet, wij planten bomen. Maar als het mogelijk is iemand de weg naar geloven te wijzen zal ik, kan ik, mag ik het niet laten.

Voor wat het waard is, waarde lezers en lezeressen, ik heb aan ca. 150 leerlingen les gegeven en ik moest dit even kwijt.

Jochanan Chaïm Belinfante

Voor reacties en opmerkingen bel 077-3200560 of e-mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

Detail Deur Synagoge Meerssen