Website van de Synagoge Meerssen en het Leerhuis Limburg

December 2017
Z M D W D V Z
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6
Januari 2018
Z M D W D V Z
31 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3

EU e-Privacy richtlijn.

Deze website maakt gebruik van cookies om authenticatie, navigatie en andere functies te beheren. Door deze website te gebruiken gaat u ermee akkoord dat we deze cookies op uw apparaat plaatsen. Cookies zijn kleine niet schadelijke tekstbestandjes die door deze site steeds gelezen worden.

Bekijk de eu-Privacy richtlijnen-documentatie.

U heeft cookies afgewezen. Deze beslissing kan worden teruggedraaid.

U heeft toegestaan dat cookies worden geplaatst op uw apparaat. Deze beslissing kan worden teruggedraaid.

Welkom op de gemeenschappelijke website van de Synagoge Meerssen en het leerhuis Limburg

Het Leerhuis Limburg werd in 1980 opgericht en heeft sinds 1989 zijn onderdak gevonden in de gerestaureerde synagoge van Meerssen. De bestuur van de Stichting Synagoge Meerssen en het bestuur van de Stichting Leerhuis Limburg werken nauw samen. De meeste activiteiten van het Leerhuis vinden in de Meerssense synagoge plaats. Deze samenwerking is recent nauwer geworden door de communicatie via het Internet te doen verlopen over een gemeenschappelijke website: mededelingen van de synagoge Meerssen en het Leerhuis komen samen te op de website. In de activiteiten van beide bestaat nog slechts een subtiel onderscheid: het Leerhuis concentreert zich vooral op cursussen en lezingen en de de Synagoge legt meer de nadruk op evenementen. Beide zaken zullen overigens in een en dezelfde agenda bekend worden gemaakt.

Lees meer: Welkom op de gemeenschappelijke website van de Synagoge Meerssen en het leerhuis Limburg

Bestuur Stichting Synagoge Meerssen

Naam en adres

Telefoon

E-mail

Ger Kockelkorn (secretaris, wnd voorzitter)

043 3655527 (privé)

06 21557530 (mob)

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Marian Konings-van der Bijl

 

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Simon Manassen

 

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Willy Smeets

 

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Jean Thomissen (penningmeester)

 

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Annemie Roumans

 

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Jaap Zomerplaag

 

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Postadres

Gemeente Meerssen

Postbus 90

6230 AB Meerssen

   

Rekeningnummer Stichting Synagoge Meerssen

NL32rabo0132633787

De SMM is sinds 1-1-2012 een ANBI-instelling  

Ons Logo

Ons logo

De pionier op het gebied van joods-christelijke relaties, dr. Willem Zuidema (1932-2000) heeft voor het Leerhuis Limburg een logo ontworpen. Van zijn hand is ook de onderstaande uitleg:

Het logo bestaat uit twee hoofdletters L, die staan voor ‘Leerhuis Limburg’, en die de Hebreeuwse letter lamed flankeren. De Hebreeuwse letter lamed staat voor de L-klank, maar tegelijkertijd is de naam veelzeggend. Het woord lamed komt van de werkwoordstam l-m-d, die ‘leren’ betekent. We herkennen die in het woord ‘Talmoed’, dat met ‘studie’ vertaald kan worden. Een lomeed is iemand die leert. Een talmied is een leerling, limoediem zijn studies, maar met de nadruk op leren. En zo kan men maar doorgaan.

Leerhuis Logo

De vorm van de letter wordt wel eens in verband gebracht met het leerproces. Als men onderaan begint, ziet men dat het is alsof men langzamerhand meer en meer omhoog klautert. Maar dat gaat niet altijd langs rechte lijnen. Op een zeker moment bereikt men een bepaald niveau en lijkt het alsof men een lange tijd daarop blijft staan. Maar dat geeft wel kracht aan het leerproces. Dat wordt steeds intensiever. Daar verdikt zich de letter. En dan ineens beseft men dat er meer gebeurt. Het leren lijkt te leiden tot een bijna mystieke ervaring die de ziel verheft en die niet in woorden is uit te drukken. Maar men kan ook bovenaan beginnen. Al lerend duikt men meer en meer de diepte in. Op een bepaald moment bereikt men een diepte waar men zich ineens in een geweldige ruimte voelt en waar men ook de ander ontmoet en herkent. Maar sommige mensen gaan verder en komen tot onvermoede ervaringen van diepte. Dat is genade. Maar dat is niet altijd voorspelbaar. Het gaat zeker niet langs rechte lijnen.

Deur Synagoge Meerssen

Tekst uit Psalm 96 vers 9: Werpt U neer voor de Heer in zijn heilige pracht, beef voor zijn aangezicht heel de aarde.

Leerhuis op School

Detail Deur Synagoge Meerssen

‘Ik geloof niet dat God de aarde geschept heeft'

(5de klas HAVO)

Wat te doen met de jeugd?

 

Ik heb zojuist een serie van vier lessen aan 5 klassen van 5 HAVO gegeven over het Jodendom. Dat wil zeggen de eerste les bestond uit mijn antwoorden op de vraag van de leerlingen: 'Wat heb ik altijd al eens aan een Jood willen vragen als ik er een zou kennen?' Dat levert dan per klas een A4-tje op met vragen die ik in mijn eerste les beantwoordde. De tweede en derde les ging over religie in het algemeen, wat kunnen we er mee? Wat zijn overeenkomsten en verschillen tussen de vijf grootste wereldgodsdiensten? Welke kans heb je als kind en later als tiener om een eigen mening over religie te hebben, los van de onvermijdelijke invloed van in geloof teleurgestelde ouders, bijvoorbeeld. De laatste les bestaat uit een lezing over de belangrijkste Joodse feestdagen.

Deze lessen zitten in het vak 'maatschappijleer', helaas een vak waarvoor alleen een aanwezigheidsverplichting bestaat. Cijfers voor het eindexamen kun je in dit vak niet halen. Dat heeft natuurlijk een desastreuze invloed op de belangstelling van de leerlingen. De hele leerplichtwet regelt een aanwezigheidsverplichting, je kunt immers niemand per wet of anderszins dwingen te leren.

Je hebt als 'gastdocent' wel het voordeel dat je 'vreemd' bent en dus meer aandacht krijgt dan de altijd al aanwezige, al jaren bekende, dagelijkse of wekelijkse leraren.

Het lesgeven ging mij vrij makkelijk af, ordeproblemen, gebrek aan aandacht, deden zich niet voor. Wel ging er een wereld voor mij open, een niet al te positieve, inspirerende wereld. Als dit mijn levenstaak zou zijn moet je mijn klaslokaal niet op de bovenste verdieping plaatsen, omdat ik dan waarschijnlijk eerder het raam dan de trap zou kiezen om beneden te komen.

En de leerlingen kunnen hier niets aan doen!

De leerlingen hebben de wereld waarin zij moeten functioneren niet gemaakt. Zij hebben chatten, disco, drugs, alcohol, televisie en nicotine niet uitgevonden of ter verkoop aangeboden. Zij hebben de kwaliteit van de leerkrachten niet bepaald. Zij hebben op de reden van hun verwekking geen invloed gehad.
Dit alles is het werk van de volwassenen en de kinderen moeten ontdekken of er
ergens op hen gerekend is. Zoals bijvoorbeeld het onderwijssysteem niet gemaakt is met de leerlingen of ouders als klanten voor ogen. Verkeerd begrepen efficiency en kostenbesparingen zijn belangrijker dan de producten die het systeem oplevert.

De wereld waarin zij verwekt zijn is niet de beste plaats om te zijn. Opvoeden is voorleven heb ik altijd begrepen. Je kind vertellen dat roken slecht is terwijl je al hoestend je 26ste sigaret van de dag uitmaakt zal je kind niet onder de indruk brengen. Je kind naar de kerk dwingen om te leren ter communie te gaan of gevormd te worden, met als beloning een nieuwe fiets, maar vader en moeder geloven er niet meer in en stralen dat in hun gedrag ook uit, ook dat helpt niet. Als de Joodse moeder in de keuken in de pannen roert en vader met zijn baas telefoneert terwijl de zoon van 10, of dochter van 11, als deel van de opleiding tot kerkelijke meerderjarigheid, op vrijdagavond in de kamer de Sjabbatkaarsen aansteekt en voor het eerst de daarbij horende berachot (zegenspreuk) in het Hebreeuws uitspreekt, ook dat is geen inspirerend voorbeeld. Als kind doe je wat ze zeggen dat je moet. De alles overheersende gedachte bij het kind is: hier hou ik mee op zodra ik de kans krijg.
Overigens is dat vaak dezelfde procedure die de ouders ook doorleefd hebben in hun jeugd.
Opvoeden is voorleven, wat je geeft is wat je krijgt. En kinderen zijn overgevoelig voor het niet echte. Als vader en moeder de geluiden en bewegingen maken die bij het geloven horen zonder te geloven, dan hebben kinderen dat onmiddellijk in de gaten. Kinderen die naar zondagsschool moeten, onder het mom: dat is goed voor ze, terwijl vader en moeder zich in bed nog even omdraaien, dat inspireert niet echt.

En het resultaat van wat wij dus opvoeden noemen, zit dan op school en krijgt les in religie, de geschiedenis, de betekenis en het 'nut' ervan.

Ik gaf ook huiswerk op, zonder dat er een verplichting was om het te maken. Een cijfer leverde het niet op, je hoefde immers alleen maar aanwezig te zijn. Mijn huiswerkopgave was:
Het huiswerk bestaat uit het bespreken van de inhoud van de lessen of je vragen er over, met je eigen leefomgeving en een verslag te maken van dat gesprek op 1 A4.
Deze kinderen overdonderden mij met 120 reacties waarvan de meesten twee A4tjes vulden. Heel kritisch, zowel over vorm als inhoud, maar ze reageerden wel en veruit de meesten heel positief. Het gaat er niet om of ze het wel of niet met mij eens waren, maar of ze vonden dat er iets geleerd werd, of het belangrijk was en zinvol.

Ontroerend waren sommige reacties van leerlingen als ze vaak tussen de regels door iets lieten zien over de manier waarop zij een eigen beeld over God en religie probeerden te vormen. Sommigen wilden wel geloven zodra God zich had gemanifesteerd, zodat ze wisten dat Hij bestond. Leuk is het te zien als ze ineens begrijpen dat je niet hoeft te geloven wat je zeker weet en vooral als ze dat gepresenteerd krijgen in een tekst die zegt dat dat nou juist het mooie en leuke is aan geloven.

Als het gaat over het geloof dan vormen onze kinderen de in de steek gelaten en uit de kerk, moskee of synagoge verjaagde groep. Nou heeft God niet zoveel te maken met onze gebouwen, maar als een kind niet wil of door het voorbeeld niet kan geloven, wordt met het geloof ook God (voorlopig hoop ik) weggegooid en dat is jammer want dat is het gevolg van de opvoeding, van de wereld er omheen en dat is treurig.

Dan is er het juk van de groepsmening, dat zich overduidelijk manifesteert bijvoorbeeld in taalgebruik en kleding. Nee, je kunt niet zomaar tegen iedereen zeggen dat je gelovig bent, dan sta je zomaar buiten de groep. Dat bedenk ik niet, dat schrijven ze!
Wij ouders, ouderen, leraren, geestelijke leidsmannen en -vrouwen hebben elk op onze eigen manier onze jeugd van God en het geloven vervreemd, wij hebben het hen ontnomen, nog voor ze het tot een deel van hun eigen eigenheid konden maken.
Als je moet kiezen tussen een inmiddels inhoudsloos gemaakte God en hockey, televisie, voetballen, uitgaan of chatten dan is de keuze niet zo moeilijk.

Dan is daar ineens dat meisje of die jongen die geïnteresseerd en blij is met de les. Wel of niet gesteund door een ouderlijk voorbeeld. Heeft zich altijd al afgevraagd hoe om te gaan met het geloof. Vaak lees ik dan een tekst die naadloos aansluit bij een tekst van Fons Jansen: "Tegen God heeft niemand wat, maar Zijn grondpersoneel deugt niet."
Kinderen die op zoek zijn naar leefbare antwoorden op de belangrijkste vragen die het leven te bieden heeft: "Wat is de zin van mijn leven, waarom ben ik er en wat maakt het uit?" En zij schrijven mij dat mijn lessen hen aan het denken hebben gezet, dat zij getroffen zijn door de manier waarop ik er over kan vertellen. Uiteraard ben ik niet aan het bekeren, dat doen wij Joden niet, wij planten bomen. Maar als het mogelijk is iemand de weg naar geloven te wijzen zal ik, kan ik, mag ik het niet laten.

Voor wat het waard is, waarde lezers en lezeressen, ik heb aan ca. 150 leerlingen les gegeven en ik moest dit even kwijt.

Jochanan Chaïm Belinfante

Voor reacties en opmerkingen bel 077-3200560 of e-mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

Detail Deur Synagoge Meerssen

De synagoge Meerssen, de geschiedenis van een gebouw

 eeuwigdurend licht

 

De oorsprong van de huidige synagoge van Meerssen ligt in de huissynagoge aan de Beekstraat, die de Meerssense Jood Levie Soesman in 1796 inrichtte in een woning die hij in 1780 had gekocht. Dat was in die tijd een gebruikelijke oplossing, wanneer een Joodse gemeente te klein was om een eigen synagoge te laten bouwen. Levie’s zoon Bernhard erfde van zijn vader het huis, maar hij wilde daar geen synagoge meer in hebben. De Joodse gemeente richtte toen in een bovenhuis in de Steegstraat hoek Gasthuisstraat een huissynagoge in. De ruimte was echter te klein en het huis bevond zich bovendien in een slechte staat. Er moest een andere oplossing komen. Men ging plannen maken voor de bouw van een nieuwe synagoge.

 

Subsidieproblemen met de gemeente

In 1847 kocht men een weide gelegen aan de Kookstraat. Het plan om daar een synagoge te bouwen ging uiteindelijk niet door en men heeft dit perceel weer verkocht. Het grote punt was de financiering van de bouw – men had subsidies nodig, want de Joodse gemeenschap bestaande uit slechts 130 zielen was eigenlijk te klein om zich een synagoge te kunnen veroorloven. De burgerlijke gemeente Meerssen had echter geen zin om geld te geven voor de bouw van een synagoge. Men zocht uitvluchten om het subsidieverzoek op de lange baan te schuiven. Ook het rijk wilde aanvankelijk niet bijdragen. Toch had het kerkbestuur (zoals de leiding van een Joodse gemeente heette sinds de regeling van koning Willem I ) sterke troeven in handen. Men wees erop dat alle godsdienstige geloofsovertuigingen voor de wet gelijk zijn en dat het – aangezien het Joodse kerkgenootschap nog nooit iets had gekregen – billijk was dat zij nu subsidie kregen. Omdat de gemeente Meerssen nog steeds weigerde over de brug te komen, bemoeiden de hogere overheden zich met deze kwestie. De gedeputeerde Staten van Limburg wilden enerzijds een subsidie van vierhonderd gulden verstrekken, maar – wat nog belangrijker was – men zette het Meersensse gemeentebestuur onder zware druk. En met succes, want in 1852 werd door de gemeente Meerssen toch een subsidie verleend.

In afwachting van de subsidie had men niet stilgezeten. De bekende architect Johannes L. Lemmens uit Beek, die al eerder een ontwerp had gemaakt, kwam met een nieuw bouwplan voor de synagoge, toen men een ander terrein had verworven, Kuileneind genaamd. De openbare aanbesteding vond plaats op 8 april 1851 en Hubert Dolders uit Meerssen was de gelukkige: met de som van f 4200,-was hij de laagste inschrijver. De Joodse gemeente van Meerssen was al sinds 1843 aan het sparen geweest om de synagoge te kunnen bouwen. Met een stuiver, een dubbeltje of een kwartje per week spaarden de Meerssense Joden jarenlang voor een eigen bedehuis. Wel met een beloning in het vooruitzicht: wie het meeste hadden bijgedragen, kregen de plaatsen vooraan in de nieuwe synagoge als hun vaste zitplaats.

 

torarol

 

Plechtige inwijding op zijn Limburgs

Eindelijk was het zover: op vrijdag 17 juli 1853 kon de nieuwe synagoge in gebruik worden genomen. Voordat dit alles gebeurde, werd in de oude huissynagoge een afscheidsrede door de opperrabbijn gehouden en Psalm 122 gezongen. Daarna vond de plechtige inwijding van de nieuwe synagoge plaats. Deze inwijding begon met een processie naar Limburgs model. Voorop werd de Nederlandse driekleur gedragen. Daarna volgden de leden van de Joodse gemeente die een bijdrage hadden gegeven. De gemeenteleden die dit niet hadden gedaan, kwamen pas daarna, samen met de Joden van buiten Meerssen. Bij een inwijding op zijn Limburgs mocht de harmonie natuurlijk niet ontbreken, evenmin als het koor. Hierachter liepen zes jongens met een vaantje in de hand en zeven meisjes met bloemkorven.

 

 

Dan kwam het hoogtepunt. Onder een baldakijn schreed de opperrabbijn samen met de uitverkorenen die de Torarollen en andere ceremoniële voorwerpen mochten dragen, op weg naar hun nieuwe behuizing: de sjoel van Meerssen. Achter het baldakijn volgden de leden van het kerkbestuur en een reeks van hoge gasten. Zestig soldaten omlijstten de plechtige processie en zorgden voor het handhaven van de orde. Onder het weerklinken van het volkslied werden de rollen de synagoge binnengedragen. Het was een mooi voorbeeld van de geslaagde maatschappelijke integratie van de Joodse gemeenschap in Nederland, zoals die in de negentiende eeuw haar beslag heeft gekregen. Ook uit de tweetalige inscriptie (Hebreeuws en Nederlands) die zich nog steeds aan de muur van de synagoge van Meerssen bevindt, blijkt deze combinatie van religiositeit, vaderlandsliefde en diepe gehechtheid aan het Koninklijke huis opnieuw zeer duidelijk.

images2

Tekst Nederlandstalige inscriptie achterwand synagoge van Meerssen

HY DIE DEN KONINGEN HULP
DEN VORSTEN BESCHERMING
VERLEEND, WIENS RYK HET
RYK ALLER EEUWIGHEID IS,
HY ZEGENE EN BESCHERME
ONZE KONINGIN
WILHELMINA <in goud>
HY ZEGENE DE KONINGIN
MOEDER EMMA. KONING ALLER
KONINGEN, UWE BESCHERMEN-
DE GEEST GELEIDE DIE VOR-
STINNEN OP AL HARE WEGEN
GELEIDE DE KONINGIN TOT
HAAR EIGEN GELUK, TOT HEIL
DES VADERLANDS EN TOT UW
WELGEVALLEN, O GOD AMEN

De tekst is twee keer aangebracht; de oudste versie is ter ere van koning Willem III, de nieuwere, beter leesbare versie ter ere van koningin Wilhelmina en regentes Emma.

Een zware last

Maar de financiële problemen waren niet opgelost, toen de synagoge in gebruik was genomen. De vaste lasten en onderhoudskosten van de synagoge waren eigenlijk te hoog voor deze kleine Joodse gemeente. Bovendien nam na 1900 het aantal gemeenteleden af door verhuizing naar grotere centra – een ontwikkeling die algemeen was in de eerste helft van de twintigste eeuw en waardoor veel kleine Joodse gemeenten in Nederland in de rode cijfers kwamen. Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog was de Joodse gemeenschap in Meerssen zeer geslonken, maar de synagoge was nog wel in gebruik.

300 7337 300x245

 

 

Ook in Meerssen heeft de Sjoa, de vervolging en vernietiging van de Joden in Europa tijdens het Derde Rijk – zwaar toegeslagen. Slechts een enkeling overleefde. In 1947 werd daarom besloten de Joodse gemeente Meerssen op te heffen – een eeuwfeest heeft de synagoge dus niet meer gekregen. De kerkbanken, de bima (het verhoogde gedeelte waar uit de Tora wordt gelezen), zes grote gedreven kandelaars, een zilveren siertoren en een Torarol met zilveren kroon werden naar de grotendeels door de Duitsers leeg geroofde Maastrichtse sjoel overgebracht, waar ze zich nu nog bevinden. Omdat de synagoge van Meerssen naar voorbeeld van die Maastricht was gebouwd, kon het interieur uit Meerssen gemakkelijk worden ingepast.

De synagoge van Meerssen werd verkocht en kreeg verschillende bestemmingen. Dieptepunt was de brand van 1971, waarna de synagoge in een bouwval veranderde zonder dak. Maar er kwam een tegenbeweging in deze treurige geschiedenis van dood en verval. De in

Meerssen woonachtige violist Tibor Berkovitz, zelf een overlevende van de Sjoa, nam het voortouw.

 

 

De restauratie

In 1985 werd de Stichting Restauratie Synagoge in leven geroepen onder leiding van de toenmalige burgemeester drs J.H.H. Mans. Het was niet eenvoudig om het tij te keren, maar men wilde niet dat deze synagoge het lot van andere synagogen in Limburg zou ondergaan, zoals die in Gulpen en Sittard. Er lag een schier onmogelijke taak. De synagoge moest worden aangekocht en de omvangrijke restauratie gefinancierd. Werd de bouw van de synagoge in 1851 aangenomen voor 4200 gulden, de kosten van de restauratie werden in 1985 geschat op f 1.782.025! Ruim anderhalf miljoen gulden wist de stichting in te zamelen voor het herstel. Van overal kwam hulp: rijk, provincie, gemeente Meerssen, bedrijven en vele particulieren uit binnen- en buitenland. Op 12 maart 1989 kon de vernieuwde synagoge feestelijk worden geopend door de Limburgse gouverneur dr. J. Kremers samen met hoofdrabbijn B. Jacobs. In hetzelfde jaar ging de Stichting Restauratie Synagoge over in de Stichting Synagoge Meerssen.

 

 

300 7297 184x300

 

Als laatste fase van de restauratie werden op 29 maart 1992 door drs. G.M.K. Kockelkorn de Memoriaaldeuren voor de synagoge in gebruik gesteld. Deze bronzen deuren zijn het werk van de bekende Maastrichtse kunstenaar Appie Drielsma. Op de deuren staan de namen en de geboorte- en sterfdata van de Joden vermeld, die in Meerssen hebben gewoond. De monumentale letters herinneren aan het verleden en aan de verschrikkelijke gebeurtenissen die ook de Joodse gemeenschap in Meerssen hebben getroffen. De burgemeester van Meerssen drs. C.J.J.S. Majoor verwoordde de tegenstrijdige gevoelens die de succesvolle restauratie van deze synagoge met zich meebrengt, op treffende wijze: “Met het aanbrengen van de Memoriaaldeuren is hieraan een onontbeerlijke afronding gegeven. Naast alle gevoelens van bitterheid en verdriet die worden opgeroepen door het verhaal op deze deuren, stemt dit ook tot voldoening, troost en erkentelijkheid.”

 

300 7294 300x173 Deur boven

 

 

300 7293 300x173

Deur midden

 

 

300 7292 300x173

Deur onder

 

 

Bestuur van het Leerhuis Limburg

Voorzitter: drs. Johan van de Walle
Secretaris: drs. Joanne Seldenrath
Penningmeester: A.P. van der Lee

verantwoordelijke contact Stichting Synagoge Meerssen. Drs. Ger Kockelkorn
Verantwoordelijke contact PKN in Limburg: Ds. Adjo Witte
Verantwoordelijke contact Joodse gemeente Maastricht: Dmitri Boutylkov
Verantwoordelijke vrouwengroepen en vormingswerk: Drs. Joanne Seldenrath
Verantwoordelijke scholen: de heer André van Dijk
Adviseur: Prof. Dr. Klaas A.D. Smelik

lid: Jan de Ruiter

Wat is een Leerhuis?

Leerhuis is een term uit de Joodse traditie, in het Hebreeuws: beet hamidrasj. Het is een plaats om de Joodse religieuze geschriften gezamenlijk te bestuderen en bespreken. De bekende Duits-Joodse filosoof Franz Rosenzweig (1886-1929) wilde aan dit begrip een nieuwe betekenis geven, aangepast aan zijn tijd. Daarom stichtte hij in 1920 het 'Freie Jüdische Lehrhaus' in Frankfurt a.d. Main om Joden die op zoek waren naar hun wortels, door middel van begeleid 'lernen' in groepen de Joodse traditie en cultuur nabij te brengen. In de jaren zeventig van de vorige eeuw werd in navolging van het 'Lehrhaus' zoals Rosenzweig voor ogen stond, ook in Nederland leerhuizen opgericht. De doelgroep bestond echter niet alleen uit Joden, maar ook uit christenen en andersdenkenden. Gemeenschappelijk uitgangspunt was de wens om de Joodse traditie vanuit een persoonlijke inzet te leren kennen. In de loop van de tijd kreeg het begrip 'leerhuis' echter een steeds bredere invulling.

Het Leerhuis Limburg werd in 1980 opgezet en heeft jarenlang volgens de methode Rosenzweig gewerkt. In groepen van 10 tot 15 personen werd er geleerd onder leiding van een deskundige begeleider. Teksten die een inzicht geven in de gedachten- en leefwereld van de Joodse traditie, werden bestudeerd en bediscussieerd.

Synagoge Meerssen

In de laatste jaren is echter het aanbod uitgebreid. Er is een veelheid van andere activiteiten gekomen. Zowel voor mensen die op zoek zijn naar een eerste inleiding in het Jodendom, als gevorderden die hun kennis willen uitbreiden en verdiepen, worden bijeenkomsten georganiseerd. Deskundigen behandelen in de vorm van lezingen specifieke onderwerpen, terwijl ook andere vormen aan bod komen, zoals excursies en muziekuitvoeringen.

Het is de bedoeling niet alleen te leren over de Joodse traditie, maar ook vanuit de Joodse traditie te leren over het leven. Het Leerhuis Limburg staat daarom open voor iedereen die dit verlangen deelt.

Doelstelling Leerhuis Limburg

Het Leerhuis Limburg te Meerssen heeft tot doel om als centrum voor Joodse kennis en cultuur in Limburg op verschillende wijzen en op onderscheiden niveaus informatie te bieden over het Jodendom. Bijzondere aandachtspunten zijn: de Joodse aanwezigheid in Limburg in verleden en heden, de relatie tot de niet-joodse omgeving en de Joodse wortels van het christendom.